Bókmenntir og listir eđa Síld og fiskur?

FYRIR nokkrum árum kenndi ég á námskeiđi í Leiđsöguskóla Íslands ţar sem ég fjallađi um íslenskar bókmenntir og ađrar listgreinar. Ég greindi nemendum frá ţeirri ţversögn sem fólgin er í ţví ađ tefla saman orđunum bókmenntir og listir í sama andartakinu. Bókmenntir eru auđvitađ listgrein svo viđ ćttum frekar segja bókmenntir og ađrar listir. Ţegar ég hafđi tjáđ mig um ţessi mál sagđi einn nemendanna upp úr eins manns hljóđi: já, bókmenntir og listir, er ţađ ekki líkt og ţegar viđ segjum Síld og fiskur?

Jú, mikiđ rétt. Stađreyndin er sú ađ okkar ágćti bókmenntaarfur er svo ţurftarfrekur ađ hann fćr sérstakan bás í tungumálinu eins og síldin og skyggir stundum á ađrar listgreinar. Ţetta sést hvergi betur en í framhaldsskólum landsins ţar sem stćrsti hluti íslenskunámsins er hrein bókmenntakennsla.

Í skólunum gefst ekkert svigrúm til ađ sinna öđrum listgreinum, svo sem tónlist, húsagerđarlist eđa myndlist og viđ útskrifum stúdenta án ţess ţeir hafi hugmynd um hverjir Ásmundur Sveinsson eđa Páll Ísólfsson voru, svo einhver dćmi séu tekin, og hafa fćstir komiđ á Ţjóđminjasafn Íslands eđa Árbćjarsafn síđan ţeir voru í leikskóla.

Ég er ţeirrar skođunar ađ ţörf sé á grundvallarbreytingum á kennsluháttum og námsefni, bćđi í grunn- og framhaldsskólum, međ ţađ ađ keppikefli ađ víkka bókmenntakennsluna yfir á önnur sviđ ţar sem biliđ milli einstakra listgreina yrđi brúađ. Ţar gefst tćkifćri á mikilli samţćttingu viđ kennslu. Svo vísađ sé til ţeirra listamanna sem fyrr voru nefndir samdi Páll Ísólfsson tónlist viđ Gullna hliđiđ og Ásmundur byggđi höggmyndir sínar oft á bókmenntum.

Fleiri dćmi mćtti nefna. Líta má á kirkjur landsins sem hús listanna, ţar er iđkuđ tónlist, ţar gefur ađ líta myndlist og í kirkjum er hluti bókmenntaarfsins til stađar í Biblíunni og sálmabókum. Auk ţess eru guđshúsin oft góđ dćmi um húsagerđarlist. Einnig má nefna gömul handrit til sögunnar. Í sumum ţeirra er ađ finna myndlist og jafnvel nótur sem hafa veriđ dregnar fram í dagsljósiđ á síđustu árum og breytt í lifandi tónlist.

Hugmyndir mínar hefđu miklar breytingar í för međ sér, bćđi á kennaramenntun, námskrám og námsefni. En ávinningurinn yrđi hins vegar sá ađ viđ fáum betur menntađa einstaklinga sem ţekkja söguna og samfélagiđ frá fleiri hliđum en áđur.

Síldin rís vart lengur undir nafni sem silfur hafsins. Og er ekki kominn tími til ađ brćđa hinn silfurslegna bókmenntaarf saman viđ ađra góđmálma íslenskra lista?

Höfundur starfar sem kennari og rithöfundur


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband